Er staat een steiger, er ligt zand in de tuin en niemand heeft je iets verteld. Zo achterhaal je binnen een kwartier of er een vergunning is aangevraagd, en wat er precies in staat.
Je ziet een piketpaaltje in de tuin naast je, of er wordt opeens gemeten met een laser. Vraag je het aan de buren, dan krijg je "we zijn nog aan het kijken". Ondertussen wil je weten wat er precies staat te gebeuren, en vooral of er al iets is aangevraagd waar je iets van kunt vinden.
Dat kun je zelf uitzoeken. Alle vergunningsaanvragen en besluiten zijn openbaar, en je hebt er geen contact met de buren voor nodig.
1. Zoek in de officiële bekendmakingen
Elke gemeente publiceert aanvragen en besluiten in het Gemeenteblad, op officielebekendmakingen.nl. Daar kun je zoeken op plaats en op trefwoord. Zoek op je straatnaam en je vindt alles wat er de afgelopen periode over jouw straat is gepubliceerd.
Let op het onderscheid dat in de titel zit:
- Kennisgeving ontvangst aanvraag betekent dat er iets is ingediend. Er is nog geen besluit en er loopt nog geen termijn.
- Kennisgeving besluit op aanvraag of verleend betekent dat het besluit er is. Vanaf de dag na publicatie loopt in de regel zes weken bezwaartermijn.
Het zaaknummer dat erbij staat is goud waard: daarmee kan de gemeente het dossier meteen terugvinden als je belt of mailt.
2. Kijk of het in het omgevingsloket staat
Aanvragen lopen via het landelijke omgevingsloket. De inhoudelijke stukken staan daar niet publiek in, maar de gemeente kan er wel snel uit vertellen in welke fase een aanvraag zit. Bel het algemene nummer van je gemeente, vraag naar de behandelaar van het zaaknummer en vraag hoe ver het staat.
3. Vraag de stukken op bij de gemeente
Een gepubliceerde aanvraag of een genomen besluit mag je inzien. Dat gaat vaak per mail: je vraagt om de stukken bij zaaknummer X, en je krijgt de aanvraag, de tekeningen en de onderbouwing toegestuurd of je maakt een afspraak om ze in te zien.
Vraag specifiek om de bouwtekeningen met maatvoering en om de bezonningsstudie als die er is. Dat zijn de stukken waarmee je kunt beoordelen of het plan echt doet wat je vreest, of dat het meevalt.
4. Vraag om bericht bij een besluit
Zie je alleen een aanvraag, dan is de belangrijkste actie: laat de gemeente weten dat je meekijkt. Stuur een korte mail met je adres, het zaaknummer en het verzoek om bericht te krijgen zodra er een besluit valt. Dat is geen bezwaar en geen zienswijze, het is gewoon een verzoek, maar het maakt het een stuk lastiger om jou over het hoofd te zien.
Wat je niet zult vinden
Niet alles is vergunningsplichtig. Een bescheiden aanbouw aan de achterkant, een dakkapel op het achterdakvlak, een schutting van twee meter op eigen terrein: veel daarvan mag vergunningsvrij. Dan is er geen aanvraag, geen bekendmaking en ook niets om bezwaar tegen te maken.
Ook een melding is iets anders dan een vergunning. Bij een sloopmelding of een melding brandveilig gebruik hoeft de gemeente geen toestemming te geven: als de melding compleet is, mag het doorgaan. Wat je in dat geval wel kunt doen is de gemeente vragen te handhaven als de regels tijdens de uitvoering niet worden nageleefd.
De timing is het echte probleem
Dit alles kost een kwartier, maar het werkt alleen als je op het goede moment kijkt. De praktijk is dat mensen pas gaan zoeken als de steiger er al staat, en dan zijn de zes weken vaak net voorbij. Zoeken in de bekendmakingen is dus geen eenmalige actie maar iets wat je periodiek zou moeten doen, of laten doen.
Veelgestelde vragen
Kan ik zien wie de aanvrager is?
In de bekendmaking staat meestal alleen het adres en de activiteit. In de onderliggende stukken die je bij de gemeente kunt opvragen staat vaak wel de naam van de aanvrager, al kunnen persoonsgegevens deels zijn weggelakt.
Moeten de buren mij informeren voordat ze aanvragen?
Nee, dat is geen wettelijke verplichting. Sommige gemeenten vragen aanvragers wel om de buren te betrekken en leggen dat vast in een participatieverslag bij de aanvraag, maar dat verschilt per gemeente en het ontbreken ervan maakt de aanvraag niet ongeldig.
Hoe lang blijven bekendmakingen online staan?
Publicaties op officielebekendmakingen.nl blijven jarenlang raadpleegbaar. Je kunt dus ook terugkijken wat er de afgelopen jaren in je straat is vergund.
Kost het opvragen van stukken geld?
Inzage is in beginsel gratis. Voor kopieën of grootformaat afdrukken kan een gemeente legeskosten rekenen, maar digitaal toesturen gebeurt meestal kosteloos.
Weten wat er nu speelt bij jou in de straat?
Vul je adres in en bekijk gratis de officiële bekendmakingen van de afgelopen maand.