Bezwaar maken tegen een vergunning
Wat je kunt doen als er bij jou in de straat iets vergund wordt waar je het niet mee eens bent, en vooral: binnen welke termijn.
Eerst: is er al een besluit?
Dit is de meestgemaakte denkfout. Zolang er alleen een aanvraag is gepubliceerd, valt er nog niets te bestrijden. Er is geen besluit, dus er is ook geen bezwaartermijn. Wat je in die fase wél kunt doen is contact opnemen met de gemeente, je zorgen kenbaar maken en vragen om bericht zodra er een besluit valt. Noem daarbij het zaaknummer uit de bekendmaking, dan weet de behandelaar meteen welk dossier je bedoelt.
Pas als de vergunning is verleend of geweigerd, gaat de klok lopen.
De termijn: zes weken, en waarom dat kort is
De hoofdregel uit de Algemene wet bestuursrecht is zes weken, gerekend vanaf de dag na de bekendmaking van het besluit. Die zes weken klinken ruim, maar in de praktijk gaan er twee voorbij voordat iemand doorheeft dat er iets speelt, en nog eens twee met "daar moet ik eens naar kijken".
Er zijn uitzonderingen. Bij de uitgebreide voorbereidingsprocedure dien je geen bezwaar in maar een zienswijze op het ontwerpbesluit, en daarna ga je zo nodig direct in beroep bij de rechtbank. Ook kennen sommige besluiten een afwijkende termijn. In de bekendmaking zelf staat altijd welke procedure geldt en tot wanneer je kunt reageren. Die tekst is leidend, ook boven de datum die wij berekenen.
Ben je belanghebbende?
Bezwaar maken kan alleen als je belanghebbende bent: het besluit moet jouw belang rechtstreeks raken. Bij bouwplannen gaat het meestal om zicht, schaduw, privacy, geluid, verkeer of parkeerdruk vanaf jouw perceel.
- Directe buren zijn vrijwel altijd belanghebbende.
- Verderop in de straat hangt het ervan af: je moet kunnen uitleggen wat jij er concreet van merkt.
- Een paar straten verder is meestal onvoldoende, tenzij het om iets gaat met een groot bereik, zoals geluid of verkeersstromen.
Twijfel je? Dien het bezwaar gewoon in en leg uit waarom je het merkt. Het bestuursorgaan beoordeelt de ontvankelijkheid, en een afgewezen bezwaar kost je niets behalve de moeite.
Wat er in je bezwaarschrift moet staan
Er is geen verplicht formulier. De wet stelt een handjevol eisen:
- Je naam en adres
- De datum van het bezwaarschrift
- Tegen welk besluit je bezwaar maakt, het liefst met zaaknummer, publicatiedatum en het adres waar het over gaat
- De gronden: waarom ben je het er niet mee eens?
- Je handtekening
Voeg een kopie of uitdraai van de bekendmaking bij als je die hebt. Veel gemeenten hebben ook een digitaal formulier met DigiD, wat sneller werkt en meteen een ontvangstbevestiging oplevert.
Waar je op moet letten bij de gronden
Een bezwaar dat neerkomt op "ik vind het lelijk" of "ik wil geen drukte" haalt het zelden. Wat wél telt is een toetsing aan de regels: past het bouwwerk binnen het omgevingsplan, klopt de bouwhoogte, is de bezonningssituatie meegewogen, is er onderzocht wat het met de parkeerdruk doet? Kijk daarvoor in de stukken die bij het besluit horen. Die kun je opvragen bij de gemeente.
Kom je er niet uit, dan kun je een pro-formabezwaar indienen: een kort bezwaarschrift binnen de termijn, met het verzoek om de gronden later aan te vullen. Je krijgt dan meestal enkele weken extra. Zonder dat pro-formabezwaar ben je na zes weken te laat, hoe goed je argumenten ook zijn.
Wat het kost
Bezwaar maken bij het bestuursorgaan is gratis. Een advocaat is niet verplicht. Pas als je na de beslissing op bezwaar in beroep gaat bij de rechtbank betaal je griffierecht, en datzelfde geldt voor een verzoek om een voorlopige voorziening.
Kun je de bouw stilleggen?
Een lopend bezwaar schorst het besluit meestal niet: de vergunninghouder mag in beginsel beginnen. Wil je dat voorkomen omdat er anders onomkeerbare dingen gebeuren, bijvoorbeeld als er een boom wordt gekapt, dan vraag je de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening. Dat is een aparte procedure met griffierecht, en die dien je zo snel mogelijk in.
Het verloop in stappen
- Besluit wordt bekendgemaakt in het Gemeenteblad
- Je dient binnen zes weken bezwaar in bij het bestuursorgaan dat het besluit nam
- Je krijgt een ontvangstbevestiging, vaak met een uitnodiging voor een hoorzitting
- Een bezwaarschriftencommissie of de gemeente zelf heroverweegt het besluit
- Je ontvangt een beslissing op bezwaar
- Ben je het daar niet mee eens, dan kun je binnen zes weken in beroep bij de rechtbank
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb ik om bezwaar te maken?
De standaardtermijn is zes weken, gerekend vanaf de dag na de bekendmaking van het besluit. Dat is de hoofdregel uit de Algemene wet bestuursrecht. Er bestaan uitzonderingen: bij een uitgebreide procedure dien je eerst een zienswijze in op het ontwerpbesluit, en sommige besluiten kennen een afwijkende termijn. Kijk daarom altijd in de bekendmaking zelf welke termijn en welke procedure erbij staat.
Kan ik bezwaar maken tegen een aanvraag?
Nee. Tegen een aanvraag kun je nog geen bezwaar maken, want er is nog geen besluit. Een gepubliceerde aanvraag is wel het moment om je te melden bij de gemeente, je zorgen kenbaar te maken en te vragen om op de hoogte gehouden te worden. Zodra de vergunning verleend of geweigerd is, gaat de bezwaartermijn lopen.
Wat moet er in een bezwaarschrift staan?
Minimaal: je naam en adres, de datum, een omschrijving van het besluit waartegen je bezwaar maakt (het beste met zaaknummer en publicatiedatum), de reden waarom je het er niet mee eens bent, en je handtekening. Voeg een kopie van de bekendmaking of het besluit bij als je die hebt.
Wat kost bezwaar maken?
Bezwaar maken bij de gemeente is gratis. Pas als je daarna in beroep gaat bij de rechtbank betaal je griffierecht. Een advocaat is bij bezwaar niet verplicht.
Ben ik wel belanghebbende?
Je bent belanghebbende als het besluit jouw belang rechtstreeks raakt. Bij bouwplannen gaat het meestal om zicht, schaduw, privacy, geluid of parkeerdruk vanaf jouw perceel. Directe buren zijn dat vrijwel altijd; hoe verder weg, hoe meer je moet onderbouwen waarom je het rechtstreeks merkt.
Kan ik het besluit tegenhouden zolang mijn bezwaar loopt?
Een bezwaar schorst het besluit meestal niet: de vergunninghouder mag in principe beginnen. Wil je dat voorkomen, dan vraag je de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening. Daar zijn wel griffierechten aan verbonden.
Let op: dit is algemene uitleg, geen juridisch advies over jouw situatie. De bekendmaking en het besluit zelf zijn altijd leidend. Gaat het om een groot belang, schakel dan een jurist in.